Bergen op Zoom,  blog,  Reizen

Toerist in eigen stad 2

Op 27 oktober 1944 werd Bergen op Zoom bevrijd door de Canadezen. Jaarlijks wordt hiervoor in Bergen op Zoom een herdenking georganiseerd waar Canadezen naar toe komen, maar ook veteranen die in andere oorlogen over de wereld hebben gevochten voor onze vrijheid. Ik mocht onlangs aanwezig zijn bij de herdenking op de Canadese begraafplaats aan de Ruytershoveweg. Daarna heb ik samen met een paar journalisten een deel van The Liberation Route afgereisd. In dit blog tref je een kleine historische opsomming van de Slag om de Schelde, in Canada bekend als The Battle of the Scheldt.

Historie

[dropcap]I[/dropcap]n 1944 waren er twee cruciale veldslagen in West-Europa. Deze veldslagen bleken later van doorslaggevende betekenis voor het einde van het Nazi-Duitsland. Tuurlijk, iedereen kent die ene slag, Utah Beach en Omaha Beach, ik heb het uiteraard over de landingen op de stranden van Normandië. Dit was de start van de opmars door Frankrijk en België door de geallieerden.

De tweede doorslaggevende slag was de strijd om de Westerschelde. Het geallieerde offensief was inmiddels vastgelopen in de strijd en moest nodig bevoorraad worden. Het terugveroveren van de havens van Antwerpen was essentieel. Doordat de geallieerden steeds verder oprukte door Europa werd de aanvoerlijn vanuit de provisorische havens van Normandië steeds langer.

Het kostte de geallieerde strijdmacht uiteindelijk drie weken en meer dan 12.000 militairen aan doden, gewonden en vermisten, waarvan bijna de helft Canadezen, voordat de Westerschelde kon worden bevrijd.

Canadalaan

De Canadezen van het South Alberta Regiment en van het Lincoln & Welland Regiment waren op 27 oktober 1944 op enkele kilometers van Bergen op Zoom. De commandanten overlegden. Zouden ze de aanval op Bergen op Zoom openen of niet?

In wat nu de Canadalaan is verzamelden de Canadezen zich en in de loop van de middag viel de beslissing Bergen op Zoom in te nemen op de Duitsers.

Zonder de andere regimenten die een rol hebben gespeeld bij de bevrijding van Bergen op Zoom tekort te doen, heeft vooral het South Alberta Regiment veel geïnvesteerd in de band tussen Bergen op Zoom en Canada. Binnen dat regiment is het vooral de inzet geweest van majoor Danny McLeod, die aan de basis heeft gestaan van die band. In 2011 werd hij zelfs benoemd tot ereburger van Bergen op Zoom.

In het openbare tuintje van de Canadalaan staat standaard een vlaggenmast. Na het overlijden van majoor McLeod in 2014 werd zijn laatste wens vervuld, namelijk een deel van zijn as werd in een containertje onderin de vlaggenmast aan de Canadalaan begraven. Wist jij dit? Ik niet in ieder geval.

 

Herdenking

Op 22 oktober j.l. vond de (jaarlijkse) herdenking plaats van de gevallen Canadese strijders bij The Battle of the Scheldt. Deze bijeenkomst draagt een internationaal karakter en is voor iedereen gratis toegankelijk. Er zijn verschillende belangrijke genodigden uit binnen- en buitenland. De herdenking wordt ondersteund door militairen, muzikanten, veteranen, scholieren en betrokkenen bij het in stand houden van de herinneringen van de bevrijding van Bergen op Zoom en de Slag om de Schelde.

De begraafplaats op zichzelf is al indrukwekkend om eens te bezoeken. Er liggen hier meer dan 1.100 (voornamelijk Canadese) soldaten begraven. Tijdens de herdenking vliegt er exact getimed een Spitfire over de begraafplaats, dit is een door de geallieerden gebruikt gevechtsvliegtuig uit de Tweede Wereldoorlog. Door de Burgermeester van Bergen op Zoom, de Canadese Ambassadrice, een priester en een psycholoog van het leger worden er speeches gehouden en verhalen verteld.

Na het spelen van The Last Post wordt een indrukwekkende minuut stilte gehouden, waarna er over gegaan wordt tot het leggen van kransen door verschillende hoogwaardigheidsbekleders.

The Battle of the Scheldt

Tijdens een lunch worden we op de hoogte gebracht van de complexiteit van de slag om de Schelde. Dr. Robert Catsburg probeert ons dit uit te leggen. Het is voor mij bizar om te horen hoe heftig deze strijd was terwijl ik nog nooit van deze slag gehoord had. Ik ben toch altijd redelijk geïnteresseerd geweest in het verloop van de Tweede Wereldoorlog, maar hier worden we op school bijvoorbeeld niet mee geconfronteerd. Iedereen hoort altijd alleen van de mislukte Operation Market Garden, terwijl deze slag nagenoeg even veel slachtoffers heeft geëist.  Uiteindelijk blijkt dat naast D-Day en de bijbehorende strandlandingen deze slag een doorslaggevende slag is geweest in de historie van de Tweede Wereldoorlog. Het terugwinnen van Antwerpen en de Westerschelde zorgde dat de Duitsers geen aanvoerplek in het zuiden van Nederland meer hadden.

Liberation Route

Ik ben deze dag aanwezig op uitnodiging van Stichting The Liberation Route Europe. Stichting Liberation Route Europe is een organisatie die samen werkt met o.a. overheidsorganisaties, universiteiten, musea en veteranengroeperingen aan het samenbundelen van de lokale verhalen over de bevrijding van Europa. De route zelf is een steeds groter wordende herdenkingsroute door Europa. Deze route verbindt belangrijke mijlpalen uit de Europese Geschiedenis met elkaar. Op veel plekken door Europa kun je inmiddels luisterzuilen vinden. Deze luisterzuilen markeren de bevrijdingsroute die de geallieerden in 1944 en 1945 volgden, ze bevatten bevrijdingsverhalen die niet vergeten mogen worden. Onze eigen Brabantse Wal was door het hoogteverschil heel moeilijk te veroveren en is tevens een link naar Zeeland waar dus de Slag om de Schelde plaatsvond. Het is zeker de moeite waard om eens een deel van de route te bezoeken. Tevens kun je via de Liberation Route in contact gebracht worden met lokale gidsen die hun kennis over belangrijke veldslagen maar al te graag met je delen.

Kijk eens op website van Liberation Route waar er luisterzuilen bij ons in de buurt zijn.  Alleen al van Hoogerheide tot aan Dinteloord tref je 10 van deze luisterzuilen aan. Je moet aan het wiel draaien om het verhaal te starten. Heb je echt de smaak te pakken boek dan eens een gids. Ook kun je de site van de VVV Brabantse Wal bezoeken voor meer info. Ik vond het al met al een uiterst interessante middag en ben veel te weten gekomen over deze cruciale slag in de Tweede Wereldoorlog.

 

Wil je meer van Bergen op Zoom weten of zien?

Kijk dan op de website van Aangenaam Bergen op Zoom

2 Comments

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.

%d bloggers liken dit: